Hoş geldiniz
UHA HABER MERKEZİ -
Kolombiya, ülkenin batısını sarsan 7,4 büyüklüğündeki depremle büyük bir felaket yaşadı. Yerel saatle 07.34'te meydana gelen deprem, Chocó departmanındaki San José del Palmar yakınlarında gerçekleşti. ABD Jeolojik Araştırmalar Kurumu (USGS), depremin büyüklüğünü 7,4, derinliğini ise 107 kilometre olarak açıkladı. Kolombiya Jeoloji Servisi'nin (SGC) ölçümlerinde depremin derinliği yaklaşık 100 kilometre seviyesinde verildi. Derinliğin fazla olması, sarsıntının çok geniş bir bölgede hissedilmesine karşın merkez üssünün çevresinde yüzeye çok yakın gerçekleşen depremlerdeki kadar yaygın yıkım oluşmamasında etkili oldu.
Depremin etkisi yalnızca merkez üssünün bulunduğu Chocó ile sınırlı kalmadı. Sarsıntı başkent Bogotá'nın yanı sıra Cali, Pereira, Manizales, Medellín, Armenia ve Quibdó gibi büyük kentlerde de hissedildi. Komşu ülkeler Ekvador ve Panama'da da deprem hissedilirken, Kolombiya'nın geniş bölümünde vatandaşlar panik içinde sokaklara çıktı. Depremin derinliği nedeniyle sismik enerji geniş bir alana yayıldı ve ülke genelinde çok sayıda kişinin sarsıntıyı hissetmesine neden oldu.
Can kaybı hızla arttı
İlk saatlerde birkaç düzine olarak açıklanan can kaybı, arama-kurtarma çalışmalarının ilerlemesiyle üç haneli rakama ulaştı. Cumhurbaşkanı Abelardo de la Espriella'nın açıklamasına göre en az 111 kişi hayatını kaybetti, 87 kişi yaralandı. Yetkililer, bazı bölgelerde insanların çöken yapıların altında kaldığını ve ekiplerin enkazlarda çalışmalarını sürdürdüğünü belirtiyor. Bu nedenle mevcut bilançonun kesinleşmiş son rakam olmadığı ve arama-kurtarma faaliyetleri tamamlanana kadar değişebileceği vurgulanıyor.
Depremden en ağır etkilenen yerlerin başında Risaralda departmanındaki Pereira geliyor. Kentte çok sayıda bina hasar görürken bazı yapılar tamamen çöktü. Arama-kurtarma ekipleri, beton ve moloz yığınlarının arasında canlılara ulaşabilmek için çalışmalarını sürdürüyor. Reuters görüntülerinde Pereira'da sokaklara saçılan enkazlar, ağır hasarlı binalar ve kurtarma ekiplerinin yıkıntılar arasında çalıştığı görülüyor.
Valle del Cauca departmanının başkenti Cali'de de ciddi yapısal hasar meydana geldi. Kentte bazı binaların çöktüğü, insanların enkaz altında kaldığı ve acil durum ekiplerinin bölgelere sevk edildiği bildirildi. Kentin büyüklüğü ve nüfus yoğunluğu nedeniyle özellikle çöken yapılarda arama-kurtarma operasyonlarının kritik önem taşıdığı belirtiliyor. Bölgedeki hasar tespit çalışmaları da devam ediyor.
Manizales'te ise bazı tarihi yapılarda hasar meydana geldi. Depremin etkilediği kentlerde yalnızca konutlar değil, kamu binaları, sağlık merkezleri, eğitim kurumları ve ulaşım altyapısı da zarar gördü. İlk resmi değerlendirmelerde yaklaşık 1.600 yapının hasar gördüğü, onlarca binanın tamamen çöktüğü bildirildi. Hasarın gerçek boyutunun, özellikle kırsal alanlarda ekiplerin ulaşmasıyla birlikte daha net ortaya çıkması bekleniyor.
Havalimanları ve altyapı da etkilendi
Deprem ulaşım sistemlerinde de ciddi aksamalara yol açtı. Pereira başta olmak üzere birden fazla havalimanında güvenlik kontrolleri nedeniyle uçuş operasyonları geçici olarak durduruldu. Pistler, terminaller ve diğer havalimanı yapıları kontrol edilirken bazı bölgelerde ulaşımın yeniden sağlanması için çalışmalar başlatıldı. Elektrik ve haberleşme altyapısında da kesintiler yaşanması, kurtarma çalışmalarının koordinasyonunu zorlaştırdı.
Özellikle Chocó departmanı, coğrafi koşulları nedeniyle kurtarma ekipleri açısından en zor bölgelerden biri olarak öne çıkıyor. Bölgedeki yerleşimlerin bir bölümünün ulaşım bağlantılarının sınırlı olması, ağır iş makinelerinin ve yardım ekiplerinin olay bölgelerine ulaştırılmasını güçleştiriyor. Bu nedenle merkezi hükümet, yerel yönetimler ve güvenlik birimleri arasında koordinasyon artırıldı.
Artçılar sürüyor
Ana deprem sonrasında çok sayıda artçı sarsıntı meydana geldi. İlk saatlerde 4,8 büyüklüğüne ulaşan artçılar kaydedilirken, uzmanlar bölgede yeni sarsıntıların yaşanmasının beklendiğini belirtiyor. Kurtarma ekipleri bu nedenle hasarlı binalara girerken büyük risk altında çalışıyor. Artçıların yeni çökmelere yol açabileceği gerekçesiyle bazı yapılara kontrollü şekilde müdahale ediliyor.
Depremin Pasifik kıyısındaki konumu nedeniyle tsunami ihtimali de yakından takip edildi. Ancak denizcilik otoriteleri tarafından yapılan değerlendirmelerde Kolombiya'nın Pasifik kıyıları için tsunami tehdidi bulunmadığı açıklandı. Böylece kurtarma ekiplerinin ve kıyı bölgelerindeki vatandaşların karşı karşıya olduğu risk, ağırlıklı olarak artçı sarsıntılar ve hasarlı yapıların oluşturduğu tehlikelerle sınırlı kaldı.
Hükümet ulusal afet mekanizmasını devreye soktu
Cumhurbaşkanı Abelardo de la Espriella, felaketin ardından ulusal düzeyde acil durum mekanizmalarını devreye soktu ve devlet kaynaklarının kurtarma çalışmalarına yönlendirilmesini istedi. Birleşik Komuta Merkezi üzerinden yürütülen operasyonlarda öncelik, enkaz altında bulunan kişilerin canlı olarak çıkarılması ve yaralıların sağlık kuruluşlarına ulaştırılması olarak belirlendi. Hükümet ayrıca hasarın tespit edilmesi ve yardımın en ağır etkilenen bölgelere ulaştırılması için çalışmalar başlattı.
Depremin ardından ABD, Meksika, Brezilya ve diğer ülkelerden Kolombiya'ya destek mesajları ve yardım teklifleri geldi. Ancak Kolombiya makamlarının ilk aşamadaki önceliği, ülkedeki mevcut arama-kurtarma kapasitesinin tamamen seferber edilmesi ve enkaz altında kalanlara mümkün olan en kısa sürede ulaşılması oldu.
Kolombiya'nın deprem geçmişi, felaketin neden büyük bir endişeye yol açtığını da ortaya koyuyor. Ülke, Nazca levhasının Güney Amerika levhasının altına dalması ve bölgedeki karmaşık tektonik yapı nedeniyle yüksek sismik aktiviteye sahip. 1999'da meydana gelen 6,2 büyüklüğündeki Armenia depreminde yaklaşık 1.900 kişi hayatını kaybetmişti. Bu nedenle 7,4 büyüklüğündeki yeni deprem, özellikle batıdaki yerleşimlerde yapı güvenliği ve afet hazırlığı konusundaki tartışmaları yeniden gündeme getirdi.
Kolombiya'da ekiplerin enkazlardaki çalışmaları devam ederken, yetkililer özellikle hasarlı binalardan uzak durulması ve artçı sarsıntılara karşı dikkatli olunması çağrısı yapıyor. 111 kişinin hayatını kaybettiği ve 87 kişinin yaralandığı mevcut bilanço, arama-kurtarma çalışmaları tamamlanmadığı için nihai rakam olarak kabul edilmiyor. Hasar tespitlerinin ilerlemesiyle birlikte hem can kaybının hem de ekonomik zararın daha da yükselmesi bekleniyor.
Haber: SEZGİN AKKOYUN
