ÇEVRE BASIN AÇIKLAMASI YAŞAM

"YANDIK, YANIYORUZ, YANACAĞIZ… YA DA!"

Buğday Derneği, artan orman yangınlarının iklim krizi ve insan kaynaklı ihmallerle büyüdüğüne dikkat çekerek önleme, koruma ve müdahaleyi kapsayan bütüncül strateji çağrısı yaptı.

UHA HABER MERKEZİ -

Haziran ayından bu yana Avrupa’dan Kanada’ya kadar dünyanın birçok bölgesinde büyük orman yangınları yaşanırken, yüz binlerce hektarlık alan zarar gördü. Buğday Derneği, yangınların yalnızca doğal koşullarla açıklanamayacağını belirterek iklim krizinin etkilerine ve insan faaliyetlerine dikkat çekti. Küresel sıcaklıkların yükselmesiyle kuraklıkların uzadığı, toprak ve bitki örtüsündeki nemin azaldığı ifade edildi.

Yangınların büyük bölümü insan kaynaklı

Orman Genel Müdürlüğü kayıtlarına göre her 10 orman yangınından yaklaşık 9'u doğrudan veya dolaylı olarak insan faaliyetlerinden kaynaklanıyor. Anız yakılması, kontrolsüz mangal ve kamp ateşleri, söndürülmeyen sigara izmaritleri, cam şişeler, bakımsız elektrik hatları ve kontrolsüz çöp yakılması yangınların başlıca nedenleri arasında sıralanıyor. Tarım alanı açmak amacıyla kasıtlı çıkarılan yangınlar da tabloyu ağırlaştırıyor.

İklim krizi yangın riskini büyütüyor

İnsan faaliyetlerinden kaynaklanan sera gazı emisyonlarının küresel sıcaklıkları artırması, kuraklık dönemlerini uzatarak ormanların yangına karşı direncini azaltıyor. Orman zemininde biriken kuru dal, yaprak ve çalı gibi yanıcı maddeler de küçük yangınların hızla büyümesine neden olabiliyor. Kırsal nüfusun azalmasıyla birlikte geleneksel otlatma ve odun toplama faaliyetlerinin gerilemesi, orman tabanındaki yanıcı yükün artmasına yol açan etkenler arasında gösteriliyor.

Yerleşimler ormanlarla daha fazla iç içe

Yazlıklar, oteller ve diğer turistik işletmelerin orman alanlarına doğru genişlemesi, insanlarla orman arasındaki teması artırıyor. Bu durum ihmal ve dikkatsizlik kaynaklı yangın riskini yükseltiyor. Dernek, yangın sonrası restorasyonda yapılan hataların da yeni riskler oluşturabileceğine işaret ediyor. Tek tip ve daha yanıcı türlerle oluşturulan genç ormanların, yaşlı ve karışık ormanlara göre yangınlara karşı daha kırılgan olabileceği belirtiliyor.

Önleme, müdahaleden önce gelmeli

Buğday Derneği, yalnızca yangın çıktıktan sonra söndürmeye odaklanan yaklaşım yerine, yangın çıkmadan önce riskleri azaltan ekolojik tabanlı bir yangın yönetimi anlayışına geçilmesini öneriyor. Orman tabanındaki yanıcı maddelerin azaltılması, kontrollü yakma uygulamaları, elektrik direklerinin çevresindeki otların temizlenmesi, ağaçların alt dallarının budanması ve orman içi aralama çalışmaları bu kapsamda değerlendiriliyor. Rüzgârın ve alevlerin yayılmasını yavaşlatacak bitki örtüsü düzenlemeleri ile yangın emniyet yollarının oluşturulması da öneriler arasında bulunuyor.

Eğitim ve denetim güçlendirilmeli

Yangın riskinin yükseldiği sıcak, kuru ve rüzgârlı dönemlerde meteorolojik takip, denetim ve devriyelerin artırılması gerektiği vurgulanıyor. Ormanla iç içe yapıların çevresindeki yanıcı maddelerin temizlenmesi, bina ve bahçelerde yangına dayanıklı düzenlemeler yapılması da riskin azaltılmasına katkı sağlayabilir. Çiftçilere anız yakmanın zararları, çobanlara ateş kontrolü ve çocuklara ateşin tehlikeleri konusunda düzenli eğitim verilmesi; ihmal kaynaklı yangınlara karşı etkili denetim ve yaptırımlar uygulanması öneriliyor. Kontrollü otlatmanın da orman zeminindeki yanıcı madde miktarını azaltabilecek yöntemlerden biri olduğu belirtiliyor.

Haber: SEZGİN AKKOYUN