Hoş geldiniz
UHA HABER MERKEZİ -
Avrupa denizlerinde bu yaz görülen aşırı sıcaklıkların, fosil yakıt kullanımından kaynaklanan karbon kirliliğinin etkisiyle olağanüstü boyutlara ulaştığı bildirildi. World Weather Attribution tarafından yapılan hızlı analiz, bazı deniz bölgelerinde su sıcaklıklarının mevsim normallerinin 6 derece üzerine çıktığını ortaya koydu. Araştırmacılara göre bu yılın en sıcak dönemleri, insan kaynaklı küresel ısınmanın bulunmadığı sanayi öncesi iklim koşullarında dört bölgeden üçünün tamamında neredeyse imkânsız olurdu. Celtic bölgesinde ise benzer sıcaklıkların geçmişte yaklaşık yüzyılda bir görüldüğü belirtildi. Çalışmanın henüz hakem değerlendirmesinden geçmediği kaydedildi.
Araştırmada iklim değişikliğinin denizlerdeki aşırı sıcaklığa etkisinin özellikle Akdeniz, Biskay Körfezi ve İber Yarımadası ile İrlanda ve Manş Denizi çevresinde belirginleştiği tespit edildi. Bilim insanları, iklim değişikliğinin gözlenen fazla sıcaklığın yaklaşık üçte ikisinden sorumlu olduğunu hesapladı. Küresel ısınmanın deniz sularını Akdeniz'de yaklaşık 2 derece, Biskay Körfezi ve İber Yarımadası çevresinde 1,4 derece, İrlanda ve Manş Denizi çevresinde ise 1,3 derece ısıttığı belirtildi.
Denizlerdeki sıcaklık artışının etkisinin yalnızca deniz suyunun ısınmasıyla sınırlı olmadığı vurgulandı. Uzun süreli deniz sıcak hava dalgaları mercanlar ve makroalgler gibi habitat oluşturan canlıların ölümüne, balık ve deniz kuşlarında kitlesel kayıplara ve besin zincirlerinde bozulmalara yol açabiliyor. Araştırmaya göre 2026'da Biskay Körfezi ve İberya kıyılarının yaklaşık yüzde 90'ı, Batı Akdeniz'in ise yüzde 80'i deniz sıcak hava dalgası koşullarından etkilendi. İnsan kaynaklı ısınmanın olmadığı varsayımsal bir iklimde bu oranların yaklaşık yarı seviyesinde kalacağı hesaplandı.
Bilim insanları ayrıca sıcak denizlerin karadaki aşırı hava olaylarını da ağırlaştırabileceğine dikkat çekti. Daha önce yayımlanan araştırmalar, kıyı bölgelerinde görülen aşırı yağışların yüzde 5 ila 25'inin yakınlardaki deniz sıcak hava dalgalarıyla bağlantılı olabileceğini ortaya koymuştu. Avrupa'nın dünyanın en hızlı ısınan kıtası olduğu belirtilirken, uzmanlar denizlerdeki sıcaklık artışlarının artık münferit bölgelerle sınırlı olmadığını ve kıyı topluluklarının gıda kaynakları, balıkçılık ve geçim olanakları üzerinde ciddi baskı oluşturabileceğini ifade etti.
Haber: SEZGİN AKKOYUN