DÜNYA EKONOMİ TİCARET YAŞAM

İRAN'DA DA ZAMLARIN SUÇLUSU FIRINCI OLDU

İran’da hızla yükselen kira, enerji ve üretim giderleri fırıncıları zor durumda bırakırken, ekmek fiyatlarındaki artışın sorumluluğu işletmelere yükleniyor.

UHA HABER MERKEZİ -

ABD ve İsrail ile savaş halindeki İran’da ekmek fiyatları ve fırınların ekonomik koşulları yeniden tartışma konusu oldu. Artan kira, enerji ve diğer işletme giderleri fırıncıların maliyetlerini yükseltirken, işletmeler bir yandan üretimi sürdürmeye diğer yandan müşteriyi kaybetmemeye çalışıyor.

GİDERLER ARTTI, FİYATLAR KONTROLLÜ KALDI

İran’da ekmek uzun yıllardır devlet sübvansiyonları ve fiyat düzenlemeleriyle düşük tutuluyor. Ancak fırıncıların karşı karşıya olduğu işçilik, kira, elektrik, doğalgaz ve diğer üretim giderlerindeki artış, belirlenen satış fiyatlarıyla maliyetlerin karşılanmasını giderek zorlaştırıyor. RFE/RL’nin görüştüğü bir fırıncı da özellikle kira ve enerji giderlerindeki yükselişe dikkat çekiyor.

EKMEK ZAMMI FIRINCININ TERCİHİ DEĞİL

Haziran ayında Tahran’da bazı ekmek çeşitlerinin resmi fiyatları yaklaşık yüzde 100’e varan oranlarda artırıldı. Ancak bu artış, fırıncıların kendi başına belirlediği bir fiyat değişikliği değil, Tahran Valiliği ve İran Esnaf Odaları bünyesindeki ilgili çalışma grubunun aldığı karar doğrultusunda uygulandı.

ÜRETİMİ SÜRDÜRMEK GİDEREK ZORLAŞIYOR

İran’daki tablo, ekmek fiyatlarının yalnızca tüketici açısından değil, fırıncı açısından da ağır bir ekonomik baskıya dönüştüğünü gösteriyor. Maliyetlerin hızla yükseldiği bir ortamda fiyatların uzun süre kontrol altında tutulması, fırınların kârlılığını azaltırken işletmelerin üretimi sürdürebilmesini de zorlaştırıyor. Daha önceki fiyat artışlarında İranlı fırıncıların işçilik, kira ve enerji giderlerinin yükseldiğini, mevcut fiyatlarla kâr edemediklerini dile getirdiği de aktarılmıştı.

FIRINCILARA 'KAPATIRIZ' BASKISI

Öte yandan İran’da resmi fiyatın üzerinde ekmek satan fırınlara yönelik yaptırım baskısı da gündeme geldi. İran Sangak Fırıncıları Birliği Başkanı Muhammed Süleymani, belirlenen fiyatın üzerinde satış yapan fırınların önce uyarılacağını, ardından kapatılabileceğini açıkladı. Açıklamaya göre fiyatı aşan işletmelerin ilgili mevzuat kapsamında mühürlenmesi mümkün olacak. Böylece artan maliyetlerle mücadele eden fırıncılar, bir yandan üretim giderlerini karşılamaya çalışırken diğer yandan fiyat konusunda ciddi bir denetim baskısıyla karşı karşıya kalıyor.

Haber: SEZGİN AKKOYUN