Hoş geldiniz
UHA HABER MERKEZİ -
Karadeniz’de Rusya ve Ukrayna arasındaki askeri gerilimin tahıl ticaretine etkisi büyürken, buğday ihtiyacının önemli bölümünü dışarıdan karşılayan Arap ülkelerinde alarm zilleri çalmaya başladı. Bölgedeki limanlara yönelik saldırılar ve deniz taşımacılığında artan güvenlik riskleri, Rusya ve Ukrayna’dan yapılan sevkiyatların kapasitesini baskılıyor. Buna Avrupa’da kuraklık ve aşırı sıcakların buğday üretimini olumsuz etkilemesi de eklenince, alternatif tedarik arayışlarının maliyeti yükseliyor. Böylece küresel tahıl piyasasındaki gelişmeler, özellikle ekmeğin temel gıda maddesi olduğu ülkelerde doğrudan halkın sofrasına yansıma riski taşıyor.
Krizin merkezindeki ülkelerden biri Mısır. Dünyanın en büyük buğday alıcılarından biri olan Mısır, 2026’nın ilk yarısında gerçekleştirdiği buğday ithalatının yüzde 82’sinden fazlasını Karadeniz havzasından sağladı. Bu yüksek bağımlılık, bölgedeki herhangi bir lojistik aksamanın Kahire açısından doğrudan bir tedarik sorununa dönüşebileceğini gösteriyor. Karadeniz’deki saldırılar ve taşımacılık risklerinin artmasıyla Doğu Akdeniz teslim buğday fiyatının ton başına 301 dolara kadar yükselmesi de ithalatçı ülkelerin üzerindeki baskıyı artırdı.
Kuzey Afrika’da da tablo değişmeye başladı. Cezayir, Karadeniz’deki risklerin ardından buğday tedarikinde Rusya’ya olan bağımlılığını azaltarak Romanya ve Bulgaristan gibi alternatif kaynaklara yöneldi. Ülkenin ağustos ayında gerçekleştirdiği alımlarda unluk buğdayın ton fiyatı 289-290 dolar seviyesine çıkarken, haziran ayında aynı ürün için yaklaşık 265 dolar ödeniyordu. Aradaki fark, yalnızca birkaç ay içinde ithalat maliyetlerinin ne kadar hızlı yükseldiğini ortaya koyarken, bu artışların uzun vadede un ve ekmek fiyatları üzerinde de baskı oluşturabileceği değerlendiriliyor.
Arap ülkeleri açısından sorun yalnızca mevcut fiyat artışından ibaret değil; asıl endişe, tedarik zincirindeki belirsizliğin kalıcı hale gelmesi. Karadeniz’den yapılan sevkiyatların aksaması durumunda ithalatçı ülkelerin daha uzak pazarlara yönelmesi gerekecek ve bu da hem ürün hem de navlun maliyetlerini artırabilecek. Avrupa’daki üretim kayıpları alternatif kaynakların kapasitesini de sınırlarken, küresel buğday piyasasında arz güvenliği yeniden temel gündemlerden biri haline geliyor. Ekmek fiyatlarının ekonomik olduğu kadar sosyal açıdan da kritik önem taşıdığı Arap coğrafyasında, Karadeniz’deki savaşın etkileri artık limanlardan çıkarak doğrudan sofralara kadar uzanıyor.
Haber: SEZGİN AKKOYUN