Hoş geldiniz
UHA HABER MERKEZİ -
WWF’in 2026 Yaşayan Gezegen Raporu, 1970-2022 döneminde dünya genelinde izlenen yaban hayatı popülasyonlarının ortalama büyüklüğünün yüzde 73 azaldığını ortaya koydu. Londra Zooloji Derneği iş birliğiyle hazırlanan Yaşayan Gezegen Endeksi, 5 bin 790 omurgalı türe ait yaklaşık 35 bin 803 popülasyondaki değişimleri kapsıyor.
Rapora göre en büyük düşüş yüzde 85 ile tatlı su ekosistemlerinde görülürken, bunu yüzde 69 ile kara ve yüzde 59 ile deniz ekosistemleri izledi. Yaban hayatı popülasyonlarının karşı karşıya olduğu tehditlerin başında habitat kaybı ve bozulması gelirken, aşırı doğal kaynak kullanımı, iklim değişikliği, kirlilik, istilacı türler ve hastalıklar da önemli baskı unsurları arasında yer aldı.
Endeksin genel eğilimi olumsuz olsa da rapor, izlenen popülasyonların yarısının sabit kaldığını veya artış gösterdiğini ortaya koydu. Yeşil deniz kaplumbağası, mavi yüzgeçli orkinos, kaplan ve Afrika fili gibi türlerde görülen toparlanmalar, hedefli ve uzun soluklu koruma çalışmalarının sonuç verebildiğini gösterdi.
Türkiye'den de rapora umut veren bir örnek girdi. WWF-Türkiye'nin Adana Akyatan'da 21 yıldır sürdürdüğü yeşil deniz kaplumbağası izleme ve koruma çalışmaları kapsamında yaklaşık 8 bin 200 yuva belirlendi ve yaklaşık 283 bin yavrunun denize ulaşmasına katkı sağlandı.
Raporda, yeşil deniz kaplumbağasının 2025 yılında IUCN Kırmızı Listesi'nde “Tehlikede” kategorisinden “Düşük Riskli” kategorisine geçirilmesi de koruma çalışmalarının önemli sonuçlarından biri olarak gösterildi. Türün yumurtlama alanlarının bulunduğu en az 80 ülkede 50 yılı aşkın süredir yürütülen çalışmaların bu başarıda etkili olduğu belirtildi.
WWF raporu, doğa kaybının yalnızca koruma çalışmalarıyla tersine çevrilemeyeceğine, gıda, enerji ve finans sistemlerinin de dönüştürülmesi gerektiğine dikkat çekti. Gıda sistemi habitat kaybının, fosil yakıtlara dayalı enerji sistemi iklim değişikliğinin, finans sistemi ise doğaya zarar veren faaliyetlere kaynak aktarımının önemli unsurları arasında gösterilirken, rapor bu alanlarda olumlu eşik noktalarının tetiklenmesi halinde dönüşümün hızlanabileceğini vurguladı.
