ÇEVRE EKONOMİ YAŞAM

FOSİL YAKIT KAYNAKLI HAVA KİRLİLİĞİNİN FATURASI 55 MİLYAR DOLAR

Türkiye’de fosil yakıt kaynaklı hava kirliliği yılda 26 bin 500 erken ölüme ve 55 milyar dolarlık ekonomik kayba yol açıyor. CREA ve THHP raporu, COP31 öncesinde fosil yakıtlara bağımlılığın maliyetin

İSTANBUL (UHA) -

Enerji ve Temiz Hava Araştırma Merkezi (CREA) ile Temiz Hava Hakkı Platformu (THHP) tarafından hazırlanan rapora göre, Türkiye’deki ince partikül madde (PM2.5) kirliliğinin yüzde 52’si kömür, petrol ve doğal gaz gibi fosil yakıtlardan kaynaklanıyor. Bu kirliliğin sağlık üzerindeki etkilerinin yıllık ekonomik maliyeti yaklaşık 55 milyar dolara ulaşıyor. Bu tutar, Türkiye’nin 2024 yılı gayrisafi yurt içi hasılasının yüzde 4,1’ine ve Sağlık Bakanlığı’nın aynı yılki bütçesinin yaklaşık 2,5 katına karşılık geliyor.

Fosil yakıt kaynaklı hava kirliliği, kalp ve damar hastalıkları, solunum yolu hastalıkları, akciğer kanseri, inme ve diyabet nedeniyle Türkiye’de yılda yaklaşık 26 bin 500 erken ölüme neden oluyor. Raporda, kirliliğin İstanbul’da 8 bin 100, Ankara’da 2 bin 500, İzmir’de ise 2 bin 400 erken ölümle ilişkilendirildiği belirtiliyor. Hava kirliliği ayrıca yılda yaklaşık 8,5 milyon iş gününün hastalık nedeniyle kaybedilmesine yol açıyor.

Türkiye’nin fosil yakıtlara bağımlılığı, enerji ithalatı ve ihracat maliyetleri açısından da ekonomik risk oluşturuyor. Rapora göre kömür, 2024 yılında elektrik üretiminin yüzde 35’ini, doğal gaz ise yüzde 19’unu karşıladı. Türkiye’nin fosil yakıt kaynaklı emisyonları, Mısır, Suriye, Irak, İsrail ve Yunanistan’da da sağlık ve ekonomi üzerinde olumsuz etkilere neden oluyor. CREA ve THHP, Antalya’da düzenlenecek COP31 öncesinde yeni kömürlü santral projelerine izin verilmemesi, mevcut santrallerin adil bir planla kapatılması ve yenilenebilir enerjiye geçişin hızlandırılması çağrısında bulunuyor.

Haber: SEZGİN AKKOYUN