Hoş geldiniz
UHA HABER MERKEZİ -
Avrupa Birliği adına Avrupa Orta Vadeli Hava Tahminleri Merkezi tarafından yürütülen Copernicus Atmosfer İzleme Servisi (CAMS), 30 Eylül'de yayımladığı Atmosphere Watch 2026 raporunda hava kirliliğinin kıtalar ve ülkeler arasındaki hareketini ortaya koydu.
Rapora göre yer seviyesindeki ozon, özellikle sıcaklıkların yükseldiği ve güneş ışınımının yoğunlaştığı dönemlerde, azot oksitler ve uçucu organik bileşiklerin kimyasal tepkimeleri sonucunda oluşuyor. Ulaşım, sanayi, fosil yakıt kullanımı ve orman yangınları bu kirleticilerin başlıca kaynakları arasında yer alıyor.
Analiz, Asya'nın ozon kirliliğinden en fazla etkilenen kıta olduğunu gösteriyor. Asya nüfusunun yüzde 60'ı son derece yüksek ozon düzeylerine maruz kalırken, Avrupa nüfusunun yaklaşık yarısı kötü, çok kötü veya son derece kötü olarak sınıflandırılan ozon seviyeleriyle karşılaştı.
Raporda, 2026 boyunca Kuzey Amerika'daki yangınlardan çıkan dumanın binlerce kilometre yol kat ederek uzak bölgelere ulaştığı, Güneydoğu Asya'daki mevsimsel yangınların da sınır aşan hava kirliliğine neden olduğu belirtiliyor. Sahra Çölü'nden taşınan toz bulutları da Kuzey Afrika'nın ötesinde hava kalitesini etkiledi.
Yer seviyesindeki ozon, insan sağlığının yanı sıra doğal ekosistemlere ve tarımsal ürün verimine de zarar verebiliyor. Sıcak hava dalgaları, ozon oluşumunu kolaylaştırarak emisyonları azaltmaya yönelik çalışmaların etkisini sınırlayabiliyor.
CAMS, hava kirliliğinin yalnızca yerel kaynaklarla açıklanamayacağına dikkat çekiyor. Yangın dumanı, toz taşınımı ve atmosferik kimyasal süreçlerin sınırları aşması, ülkeler arasında koordineli izleme ve emisyon azaltımı çalışmalarının önemini artırıyor.
Haber: SEZGİN AKKOYUN